Borsada ve finansal piyasalarda 2 çeşit analiz vardır. Bunlar, teknik ve temel analiz.
Teknik analiz, fiyat, hacim ve açık pozisyonlar gibi geçmiş piyasa verilerinin değerlendirilerek gelecek fiyat hareketlerinin önceden tahmin edilmesi tekniğidir.
Teknik yatırımcılar, yatırım kararları almak için yatırım bilgilerini (önceki fiyatlar ve işlem hacimleri gibi) matematiksel göstergelerle birlikte kullanırlar. Bu bilgiler genellikle gerçek zamanlı olarak güncellenen grafikler üzerinde gösterilir ve bu bilgiler, bir enstrümanda ne zaman alış ne zaman satış yapılacağını belirlemek amacıyla okunur.
Temel analiz ise, şirketlerin bilançolarını inceleyerek yapılan analizdir. Şirketin mevcut durumu ve sektördeki gücü hakkında bilgi verir. Yeni yatırımcılar bu işi profesyonel olarak yapmadıkları sürece yukarıda bahsi geçen konularda bilgiyi toplayıp analiz yapmaları çok zaman alacağından pek etkin olmayabilir. Dolayısıyla, yeni yatırımcılara en önemli tavsiyemiz, yukarıdaki kavramlara aşina olmaları ve profesyonel danışmanlara başvurmaları. Böylece yeni yatırımcılar en iyi şekilde yönlendirilmiş olurlar.
Ayrıca, bazıları teknik analizin sadece fiyatı baz aldığını, bilançoyu, firma değerini dikkate almadığını söylese de tüm yatırımcılar aslında bunları baz alarak yatırım yaptığından tüm bilanço beklentileri ve firma değerlemeleri fiyatlara yansır ve tüm bunlar teknik analizin içerisine girer.
29 Aralık 2011 Perşembe
19 Aralık 2011 Pazartesi
ZENGİN-FAKİR FARKI AZALMIŞ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), en yoksul kesim ile en zenginler arasındaki gelir farkının 2010 yılında sekiz kat olduğunu açıkladı. Bu fark bir önceki yıl 8.5 kattı. Öte yandan Türkiye'de hanehalklarının ortalama yıllık kullanılabilir geliri de 22 bin 63 lira oldu.
TÜİK, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2010 verilerini açıkladı.
TÜİK araştırmasına göre, nüfusun yüzde 16,9'u yoksulluk sınırının altında bulunurken, sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı da yüzde 18 olarak gerçekleşti.
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirlere göre oluşturulan yüzde 20’lik gruplarda, en yüksek gelire sahip son gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 46.4 iken, en düşük gelire sahip ilk gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 5.8’de kaldı. Buna göre, son yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay, ilk yüzde 20’lik gruba göre 8 kat daha fazla. Bu oran kentsel yerler için 7.3 iken kırsal yerler için 7.1 oldu. Bu oranın azalması tabii ki iyi bir gelişme ama, sosyal ve adil bir gelir dağılımı için daha önümüzde çok yol var.
1 Ekim tarihli yazımda gelir dağılımından ve gelir dağılımında Türkiye'nin Dünya sıralamasında bahsetmiştim. O zaman 40. sıradaydık, sanıyorum bu iyileşme ile 2-3 sıra yukarı çıkmışızdır. 1 Ekim tarihli yazıma bu linkten ulaşabilirsiniz.
http://ayilarbogalarbizikovalar.blogspot.com/2011/10/turkiyenin-cikis-yolu.html
Gelir dağılımının bu dengesizliğinin çözümü, sermaye piyasalarında olabilir. Özellikle, hisse senetleri borsası bu gelir dağılımını dengelemek için çok güzel bir çözüm olabilir. Gelir düzeyi düşük kesimin borsa aracılığıyla büyük şirketlere ortak olması bu gelir eşitsizliği bir miktar düzeltir, planlı ve düzenli bir sistemle 8 kat olan gelir farkı, borsa aracılığıyla 4-5katlara kadar düşebilir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken tek bir konu var, gelir düzeyi düşük kesimin bu şirketlere borsa aracılığıyla ortak olurken yani borsadan hisse alırken, profesyonel yatırım danışmanları tarafından yönlendirilmesi gerek. Hatta ve hatta devlet destekli ve denetimli bir yapı oluşturulup, gelir eşitsizliği azaltılabilir.
Bazı şirket sahipleri fazla sosyalist bir düşünce olarak tanımlayabilir ama devlet bir yasa çıkarsa, özel işletmelerin hepsinde, çalışanlar, şirketin büyüklüğüne göre belirli bir yüzdede o şirkete ortak olsun, hatta kamu işletmelerinde bile yapılabilir bu düzenleme. Tabii burada bahsettiğim ortaklık yüzdesi çalışanları yönetimde söz sahibi yapacak yüzdeler değil. Bunun gibi olabilecek durumlara da kısıt getirildiği zaman, herkes açısından faydalı bir sistem olacağına inanıyorum. Çünkü, bir de işin prim tarafı var yani, çalışan şirkete ortak olduğu zaman o şirketi benimser ve kendine de faydası ve zararı olacağı için, verimli çalışacaktır.
Son olarak, bütün bu sistemin sağlıklı çalışması için de, bu şirketlerin denetimi iyi yapılmalı ve küçük, büyük tüm ortakların hakları gözetilmelidir.
TÜİK, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması, 2010 verilerini açıkladı.
TÜİK araştırmasına göre, nüfusun yüzde 16,9'u yoksulluk sınırının altında bulunurken, sürekli yoksulluk riski altında bulunanların oranı da yüzde 18 olarak gerçekleşti.
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir gelirlere göre oluşturulan yüzde 20’lik gruplarda, en yüksek gelire sahip son gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 46.4 iken, en düşük gelire sahip ilk gruptakilerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 5.8’de kaldı. Buna göre, son yüzde 20’lik grubun toplam gelirden aldığı pay, ilk yüzde 20’lik gruba göre 8 kat daha fazla. Bu oran kentsel yerler için 7.3 iken kırsal yerler için 7.1 oldu. Bu oranın azalması tabii ki iyi bir gelişme ama, sosyal ve adil bir gelir dağılımı için daha önümüzde çok yol var.
1 Ekim tarihli yazımda gelir dağılımından ve gelir dağılımında Türkiye'nin Dünya sıralamasında bahsetmiştim. O zaman 40. sıradaydık, sanıyorum bu iyileşme ile 2-3 sıra yukarı çıkmışızdır. 1 Ekim tarihli yazıma bu linkten ulaşabilirsiniz.
http://ayilarbogalarbizikovalar.blogspot.com/2011/10/turkiyenin-cikis-yolu.html
Gelir dağılımının bu dengesizliğinin çözümü, sermaye piyasalarında olabilir. Özellikle, hisse senetleri borsası bu gelir dağılımını dengelemek için çok güzel bir çözüm olabilir. Gelir düzeyi düşük kesimin borsa aracılığıyla büyük şirketlere ortak olması bu gelir eşitsizliği bir miktar düzeltir, planlı ve düzenli bir sistemle 8 kat olan gelir farkı, borsa aracılığıyla 4-5katlara kadar düşebilir. Bu noktada dikkat edilmesi gereken tek bir konu var, gelir düzeyi düşük kesimin bu şirketlere borsa aracılığıyla ortak olurken yani borsadan hisse alırken, profesyonel yatırım danışmanları tarafından yönlendirilmesi gerek. Hatta ve hatta devlet destekli ve denetimli bir yapı oluşturulup, gelir eşitsizliği azaltılabilir.
Bazı şirket sahipleri fazla sosyalist bir düşünce olarak tanımlayabilir ama devlet bir yasa çıkarsa, özel işletmelerin hepsinde, çalışanlar, şirketin büyüklüğüne göre belirli bir yüzdede o şirkete ortak olsun, hatta kamu işletmelerinde bile yapılabilir bu düzenleme. Tabii burada bahsettiğim ortaklık yüzdesi çalışanları yönetimde söz sahibi yapacak yüzdeler değil. Bunun gibi olabilecek durumlara da kısıt getirildiği zaman, herkes açısından faydalı bir sistem olacağına inanıyorum. Çünkü, bir de işin prim tarafı var yani, çalışan şirkete ortak olduğu zaman o şirketi benimser ve kendine de faydası ve zararı olacağı için, verimli çalışacaktır.
Son olarak, bütün bu sistemin sağlıklı çalışması için de, bu şirketlerin denetimi iyi yapılmalı ve küçük, büyük tüm ortakların hakları gözetilmelidir.
5 Aralık 2011 Pazartesi
Borsada Kazanmanın Formülü
Türkiye'de birine borsa deyince aman ha, bulaşmayın ya da beni de bulaştırmayın gibi tepkiler alıyoruz. Bunun en önemli sebebi, borsayla uğraşan kişilerin, borsadan anlamadan işlem yapması. Bu durum da, bu kişilerin borsadan zarar etmesi hatta batmasına sebep açıyor. Tabii bir de borsayı kumar mantığıyla oynayan bir çoğunluk var, bu algıda onların da payı büyük. Yani ekonomik göstergeleri takip etmeden, aldığı şirketi incelemeden hisse alanlar var. Aldığı şirketi yani ortak olduğu şirketin hangi iş alanında faaliyet gösterdiğini bilmeyenler borsa oyuncuları var.
Öncelikle şunu iyi anlamalıyız. Bir kimse borsadan nasıl zarar eder. Borsada zarar etmemek için neler yapmamız gerekir. Benim olmazsa olmaz 5 tane kuralım var borsada kaybetmemek için.
1) En önemli kural, asla kaybetmeyi göze alamayacağınız miktarlarla borsaya girmeyin. Örneklemek gerekirse, varlığınız olarak sadece bir eviniz olduğunu düşünelim, sakın bu evi satıp borsada zengin olma hayalleri kurmayın.
2) Borsaya yatıracağınız parayı bir süre unutmanız gerekiyor. Dolayısıyla, 3 ay sonra ödemeniz varsa, taksitiniz varsa, param 3 ay boş duracağına borsaya yatırayım, biraz kazanır çıkarım mantığından da uzak durmanız gerekir. Çünkü borsada ne zaman ne olacağını kestiremezsiniz, %3-5 kazanayım derken, paranızı yarılayabilirsiniz. Yani borsaya yatıracağınız parayı süresiz yatırmayı ya da en azından 1-2sene çekmemeyi düşünerek yatırım yaparsanız, bu sizin faydanıza olur.
3) Asla kredi ile oynamayın. Çok cazip fiyatlarda ufak bir miktar kredi ile işlem yapılabilir ama çekeceğiniz kredi maksimum portföyünüzün yüzde 70'i kadar olsun.Zira, aracı şirketler, portföyün 5 katına kadar kredi verebiliyor. 5 kat kredi demek, aldığınız hisseler sadece yüzde 16 düşerse, krediyi veren aracı kurum margin call yani teminat çağrısında bulunur ve siz de portföyünüze para ekleyemezseniz, yüzde 16 zararla portföyünüzdeki hisseleri satar ve siz tüm paranızı kaybedersiniz. Eğer bu düşüş daha dramatik olursa hem paranızı kaybedersiniz hem de aracı kuruma borçlanırsınız. Onun için kredili işlemden kaçının.
4) İMKB30-50-100 hisselerinden şaşmayın. Bunların dışındaki hisselerin çoğu, güçlü sermaye yapısına sahip değildir ve toplam ciroları çok fazla dalgalanabilir. Ayrıca halka açık bölümü yüzde 10'un altında olan hisselere de bulaşmayın, çünkü bu hisseler kolayca manipüle edilebilir.
5) Sonuncu önerim risk algınıza ve gelirinize göre değişkenlik gösterecek olsa da genelleme yapmak çok da yanlış olmaz. Son önerim ise, yukarıdaki kurallarla birlikte borsada uzun vade düşünürseniz, paranızı kaybetme riskiniz bankadaki mevduatınız kaybetme yani bankanın batmasıyla aynı derecede risklidir.
Yukarıdaki kuralla alakalı bir tavsiyem daha olacak. Sizin risk iştahınıza bağlı olsa da, yükselmiş hisse senetlerinden, daha da yükselir mi beklentisiyle uzak durmanızı tavsiye ederim. Tabii ki, hisse senetlerinde yukarı ve aşağı yönlü abartılmış hareketler her zaman olacaktır(piyasa bu hareketleri çok sever), bu hareketi yukarı yönlü gördüğünüzde, daha da saçmalaşır mı diye umutlanıp hisse almamanızı öneririm. Örneklemek gerekirse, bir haftada yüzde yüz prim yapmış bir kağıdı yüzde 20 daha yükselir mi acaba diye alırsanız, yükselmediğinde bu hissenin düşüşü de hızlı olacaktır. Yüzde 20 kazanayım derken, yüzde 40 kaybedebilirsiniz. Piyasa çoğu zaman haberleri; iyi olsun kötü olsun abartır. Bu haber kesinlik kazandığında ise genelde adil olan fiyata geri döner hisse.
Bütün bu kuralları bir cümlede özetlemek gerekirse; yakın bir gelecekte ihtiyacınız olmayan bir miktarla, kredisiz, borçsuz, sağlam şirketlerin(İMKB30-50-100), hisselerini makul fiyatlarda alırsanız borsada kaybetmezsiniz.
Öncelikle şunu iyi anlamalıyız. Bir kimse borsadan nasıl zarar eder. Borsada zarar etmemek için neler yapmamız gerekir. Benim olmazsa olmaz 5 tane kuralım var borsada kaybetmemek için.
1) En önemli kural, asla kaybetmeyi göze alamayacağınız miktarlarla borsaya girmeyin. Örneklemek gerekirse, varlığınız olarak sadece bir eviniz olduğunu düşünelim, sakın bu evi satıp borsada zengin olma hayalleri kurmayın.
2) Borsaya yatıracağınız parayı bir süre unutmanız gerekiyor. Dolayısıyla, 3 ay sonra ödemeniz varsa, taksitiniz varsa, param 3 ay boş duracağına borsaya yatırayım, biraz kazanır çıkarım mantığından da uzak durmanız gerekir. Çünkü borsada ne zaman ne olacağını kestiremezsiniz, %3-5 kazanayım derken, paranızı yarılayabilirsiniz. Yani borsaya yatıracağınız parayı süresiz yatırmayı ya da en azından 1-2sene çekmemeyi düşünerek yatırım yaparsanız, bu sizin faydanıza olur.
3) Asla kredi ile oynamayın. Çok cazip fiyatlarda ufak bir miktar kredi ile işlem yapılabilir ama çekeceğiniz kredi maksimum portföyünüzün yüzde 70'i kadar olsun.Zira, aracı şirketler, portföyün 5 katına kadar kredi verebiliyor. 5 kat kredi demek, aldığınız hisseler sadece yüzde 16 düşerse, krediyi veren aracı kurum margin call yani teminat çağrısında bulunur ve siz de portföyünüze para ekleyemezseniz, yüzde 16 zararla portföyünüzdeki hisseleri satar ve siz tüm paranızı kaybedersiniz. Eğer bu düşüş daha dramatik olursa hem paranızı kaybedersiniz hem de aracı kuruma borçlanırsınız. Onun için kredili işlemden kaçının.
4) İMKB30-50-100 hisselerinden şaşmayın. Bunların dışındaki hisselerin çoğu, güçlü sermaye yapısına sahip değildir ve toplam ciroları çok fazla dalgalanabilir. Ayrıca halka açık bölümü yüzde 10'un altında olan hisselere de bulaşmayın, çünkü bu hisseler kolayca manipüle edilebilir.
5) Sonuncu önerim risk algınıza ve gelirinize göre değişkenlik gösterecek olsa da genelleme yapmak çok da yanlış olmaz. Son önerim ise, yukarıdaki kurallarla birlikte borsada uzun vade düşünürseniz, paranızı kaybetme riskiniz bankadaki mevduatınız kaybetme yani bankanın batmasıyla aynı derecede risklidir.
Yukarıdaki kuralla alakalı bir tavsiyem daha olacak. Sizin risk iştahınıza bağlı olsa da, yükselmiş hisse senetlerinden, daha da yükselir mi beklentisiyle uzak durmanızı tavsiye ederim. Tabii ki, hisse senetlerinde yukarı ve aşağı yönlü abartılmış hareketler her zaman olacaktır(piyasa bu hareketleri çok sever), bu hareketi yukarı yönlü gördüğünüzde, daha da saçmalaşır mı diye umutlanıp hisse almamanızı öneririm. Örneklemek gerekirse, bir haftada yüzde yüz prim yapmış bir kağıdı yüzde 20 daha yükselir mi acaba diye alırsanız, yükselmediğinde bu hissenin düşüşü de hızlı olacaktır. Yüzde 20 kazanayım derken, yüzde 40 kaybedebilirsiniz. Piyasa çoğu zaman haberleri; iyi olsun kötü olsun abartır. Bu haber kesinlik kazandığında ise genelde adil olan fiyata geri döner hisse.
Bütün bu kuralları bir cümlede özetlemek gerekirse; yakın bir gelecekte ihtiyacınız olmayan bir miktarla, kredisiz, borçsuz, sağlam şirketlerin(İMKB30-50-100), hisselerini makul fiyatlarda alırsanız borsada kaybetmezsiniz.
Borsanın Ekonomilere Katkısı
Hisse senetleri borsasının ekonomilere birçok faydası vardır.Bunlar;
1.Kaynak İhtiyacının Karşılanması
Hisse senetlerinin satılmak üzere halka arz edilmesi ile birlikte şirketler önemli büyüklükte bir kurumsal finansman kaynağına ulaşma imkanına sahip olurlar. Bu kaynak geçici değil, kalıcı niteliktedir. Halka açılan bir şirket, gelecekte hisse senetlerini tekrar halka arz etmek veya tahvillerini halka arz yoluyla yatırımcılara satmak suretiyle sermaye piyasalarından yeniden kaynak temin etmek imkanına sahiptir. Bunun yanı sıra halka açılmak şirketlerin daha uygun şartlarda finansman sağlayabilmelerine neden olur.
2.Ortaklara Likidite Sağlanması
Halka açılmak suretiyle borsada işlem gören şirketler, ortaklarına ve yatırımcılara kendi hisse senetleri için bir piyasa yaratmış olurlar. Bu piyasada yatırımcılar, şirket hisse senetlerini, mümkün olan en kısa sürede gerçek arz ve talebe göre belirlenen fiyat üzerinden alma ve satma imkanından yararlanırlar.
3. İtibar Görme
Halka açık şirketlerin istikrarlı ve güven verici bir görünüm arz etmesi sonucu söz konusu şirketler daha fazla itibar görürler. Bu durum, şirketin nitelikli işgücü çekebilmesine, ürettiği mal ve hizmetlerin minimum maliyetle pazarlanmasına yardımcı olur.
4.Yaygın Tanıtım
Halka açık anonim ortaklık olmanın beraberinde getirdiği kamuyu aydınlatma yükümlülükleri ile birlikte ortaklıklar daha şeffaf hale gelir. Bu durum yatırımcıların ortaklık hakkında daha fazla bilgi sahibi olmasına ve şirketin basında daha fazla yer almasına yol açar. Yatırımcılar ve müşteriler nezdinde halka açık şirketler, halka kapalı şirketlere göre daha yaygın olarak tanınırlar.
5.Kurumsal Yönetimin Tesis Edilmesi
KOBİ'lerin neredeyse tamamına yakın bir kısmı aile şirketlerinden oluşmaktadır. Şirketin halka açık hale gelmesi, mülkiyet ve yönetimin ayrılmasına ve bu suretle şirketin profesyonel yöneticiler tarafından yönetilmesine neden olur. Sermaye Piyasası Kurulu, Temmuz 2003'de halka açık anonim ortaklıkların, kendisi ile ilişkili taraflarla (yönetim kurulu, pay sahipleri, çalışanlar ve diğer menfaat sahipleri) arasındaki ilişkileri düzenleyen ve en iyi uygulama kuralları olarak nitelendirilen Kurumsal Yönetim İlkelerini yayımlamış, söz konusu ilkeleri Ocak 2005'te revize etmiştir. Günümüzde halka açık anonim ortaklıklarca uygulanması ihtiyari ancak uygulanıp uygulanmadığının açıklanması zorunlu olan ilkelerin, ileride yaygınlaşması ile birlikte özellikle halka açık KOBİ'lerde kurumsal yönetimin tesis edilmesi mümkün hale gelecektir.
6.Sermayenin tabana yayılması
Yukarıdaki faydaların yanı sıra bir de halka açılan şirketlere halkın her kesiminden, her bütçeden vatandaşın ortak olması imkanı sunmaktadır. Böylece ufak bir bütçeyle bile çok büyük, sağlam şirketlerin ortağı olmak mümkün. Zira, Türkiye'de pek yaygın olmasa da Amerika'da sağlam şirketler(Johnson and Johnson, General Electric, Kraft, Verizon, Merck, vs.) 3ayda bir düzenli olarak temettü ödemektedir.
Dolayısıyla borsanın hem şirketlere kurumsallaşma, şeffaflaşma, düşük finansman maliyeti ve de bireylere bu şirketlere ortak olma imkanı veriyor.
4 Aralık 2011 Pazar
Borsa Türleri
Borsalar kendi içlerinde ticareti yapılan mal veya değerli kağıtların teslimat süresi ve fiyatlarının belirlendiği tarihe göre vadeli ve vadesiz (spot) borsa işlemleri olarak ikiye ayrılır.
Spot piyasalarda alım satım, malın o andaki fiyatı üzerinden yapılır. Satılan döviz, senet veya mal iki iş günü içerisinde teslim edilir.
Vadeli işlemlerde ise satış anında fiyatı belirlenen kağıt veya mal ilerideki bir tarihte teslim edilebilir. Satış anındaki fiyat belirlenirken ticari malın o andaki fiyatı veya tahmin edilen gelecekteki fiyatı esas alınabilir.
Vadeli işlemler Türkiye’de en yaygın 2002 tarihinde kurulmuş olan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) aracılığı ile yürütülür. Vadeli işlemler, taraflar arasında yapılan sözleşmelerin niteliklerine göre; forward, future ve option sözleşmeleri olarak temelde üç gruba ayrılır.
FORWARD (Gelecekte teslim işlemleri ): Belli bir mal, döviz veya kıymetli evrakın, önceden belirlenmiş fiyat üzerinden yine önceden belirlenmiş tarihte teslimatı üzerine yapılan sözleşmelerdir. Kısacası bugünden belirlenen fiyat ve tarih üzerine ticaret ilerideki bir tarihte gerçekleştirilir.
FUTURE: Forward işlemlerinde olduğu gibi fiyatın ve teslimatın önceden belirlendiği sözleşmelerdir. Aralarındaki fark, futures sözleşmeleri sadece organize borsalarda, piyasalarda standartlaştırılmış kurallar çerçevesinde yapılan kontratlar ile yapılır. Forward ve futures sözleşmeleri spekülatif amaçlarla yapıldığı takdirde alıcının/satıcının karı/zararı aşırı yüksek olabilir.
OPTION (OPSİYON): Bir mal veya kıymetli kağıdın, belirlenmiş bir fiyat üzerinden yine önceden belirlenmiş bir süre içerisinde alınıp satılma hakkıdır. Option sözleşmeleri satıcıların veya alıcıların çok yüksek miktarlarda zarar etme risklerinin azaltılması amacı ile yapılır. Bu sözleşmeler, alım opsiyonu ve satım opsiyonu olmak üzere ikiye ayrılır. Mal ya da kağıdın fiyatı belirlenen süre içinde belirlenen fiyatı aşmışsa alım opsiyonu sahibi hakkını kullanır, satım opsiyonu sahibi kullanmaz. Fiyat düşmesi halinde ise, satım opsiyonu sahibi hakkını kullanırken satım opsiyonu sahibi kullanmaz.
Options sözleşmelerine şartlı futures işlemler de denir.
Ticareti yapılan mal ve kağıtlar da kendi içlerinde menkul kıymetler ve emtia borsaları olmak üzere iki ana gruba ayrılır.
Menkul kıymetler borsalarında; hisse senetleri, endeksler, yabancı paralar, hazine bonosu, devlet tahvili ve diğer kısa veya uzun vadeli faiz oranlarına dayalı kağıtların ticareti yapılır.
Emtia piyasasında ise yukarıda sayılanlar haricinde kalan tüm ticari mallar yer almaktadır. Tarımsal ürünler, hayvansal ürünler, hammaddeler, metaller, enerji ürünleri emtia malları olarak adlandırılır. Altın, petrol, buğday, pamuk, doğalgaz, bakır en çok ilgi gören emtia mallarıdır.
Borsa Nedir?
Borsa en genel tanımı ile ticari mal ve evrakların, belirli standartlar ve kurallar dahilinde alınıp satıldığı organize bir sistemdir. Uluslar arası platformda Londra, Tokyo, New York gibi coğrafi ve ticari merkezlerde bulunan global piyasaların yanı sıra, her ülkenin kendi içinde oluşturduğu kurumsal borsalar bulunur. Ülkemizde İstanbul Menkul Kıymetler Borsası, çeşitli emtia ( hisse senetleri, bono ) veya malların ( pamuk, tütün ) ticaretinin yapıldığı en tanınmış ve en eski borsa kurumudur.
Borsada yapılan her türlü ticaret, Kanun Hükmünde Kararname’ler ve ilgili yönetmeliklere göre, Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK ) tarafından denetlenir. SPK, ticaretin belirli kurallara uygun olarak yürütüldüğünü denetlemek ve ticaret yapan tarafların mali güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
Borsada yapılan işlemlerde yatırımcılar ile piyasa arasında bağlantı kuran ve bilgi alış verişini sağlayan aracı kurumlar bulunur. Bu kurumlar; piyasada ticareti yapılan her türlü yatırım aracının alım satımında aracılık, taraflar arasında sözleşmelerin düzenlenmesi, yatırım danışmanlığı veya protföy yöneticiliği gibi hizmetler sağlarlar. Bu hizmetler karşılığında da yatırımcıdan belli bir oranda komisyon alırlar.
Borsada ticareti yapılan tüm malların fiyatları, serbest piyasa koşullarında arz – talep dengesine göre belirlenir. Fakat arz ve talep durumu çeşitli etkenlere bağlı olarak sıkça değiştiğinden fiyatlar da sürekli hareket halindedir. Bu etkenler ekonomi, siyaset gibi genel durumların yanı sıra bir emtianın veya kıymetli evrakın fiyatını doğrudan etkileyebilecek özel koşullar olabilir. Fiyatların dalgalı olması sayesinde yatırımcılar, fiyatı düşeceği öngörülen mallarda satış işlemi veya yükseleceği öngörülen mallarda alış işlemi yaparak gelir elde edebilirler.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)