Türkiye'de birine borsa deyince aman ha, bulaşmayın ya da beni de bulaştırmayın gibi tepkiler alıyoruz. Bunun en önemli sebebi, borsayla uğraşan kişilerin, borsadan anlamadan işlem yapması. Bu durum da, bu kişilerin borsadan zarar etmesi hatta batmasına sebep açıyor. Tabii bir de borsayı kumar mantığıyla oynayan bir çoğunluk var, bu algıda onların da payı büyük. Yani ekonomik göstergeleri takip etmeden, aldığı şirketi incelemeden hisse alanlar var. Aldığı şirketi yani ortak olduğu şirketin hangi iş alanında faaliyet gösterdiğini bilmeyenler borsa oyuncuları var.
Öncelikle şunu iyi anlamalıyız. Bir kimse borsadan nasıl zarar eder. Borsada zarar etmemek için neler yapmamız gerekir. Benim olmazsa olmaz 5 tane kuralım var borsada kaybetmemek için.
1) En önemli kural, asla kaybetmeyi göze alamayacağınız miktarlarla borsaya girmeyin. Örneklemek gerekirse, varlığınız olarak sadece bir eviniz olduğunu düşünelim, sakın bu evi satıp borsada zengin olma hayalleri kurmayın.
2) Borsaya yatıracağınız parayı bir süre unutmanız gerekiyor. Dolayısıyla, 3 ay sonra ödemeniz varsa, taksitiniz varsa, param 3 ay boş duracağına borsaya yatırayım, biraz kazanır çıkarım mantığından da uzak durmanız gerekir. Çünkü borsada ne zaman ne olacağını kestiremezsiniz, %3-5 kazanayım derken, paranızı yarılayabilirsiniz. Yani borsaya yatıracağınız parayı süresiz yatırmayı ya da en azından 1-2sene çekmemeyi düşünerek yatırım yaparsanız, bu sizin faydanıza olur.
3) Asla kredi ile oynamayın. Çok cazip fiyatlarda ufak bir miktar kredi ile işlem yapılabilir ama çekeceğiniz kredi maksimum portföyünüzün yüzde 70'i kadar olsun.Zira, aracı şirketler, portföyün 5 katına kadar kredi verebiliyor. 5 kat kredi demek, aldığınız hisseler sadece yüzde 16 düşerse, krediyi veren aracı kurum margin call yani teminat çağrısında bulunur ve siz de portföyünüze para ekleyemezseniz, yüzde 16 zararla portföyünüzdeki hisseleri satar ve siz tüm paranızı kaybedersiniz. Eğer bu düşüş daha dramatik olursa hem paranızı kaybedersiniz hem de aracı kuruma borçlanırsınız. Onun için kredili işlemden kaçının.
4) İMKB30-50-100 hisselerinden şaşmayın. Bunların dışındaki hisselerin çoğu, güçlü sermaye yapısına sahip değildir ve toplam ciroları çok fazla dalgalanabilir. Ayrıca halka açık bölümü yüzde 10'un altında olan hisselere de bulaşmayın, çünkü bu hisseler kolayca manipüle edilebilir.
5) Sonuncu önerim risk algınıza ve gelirinize göre değişkenlik gösterecek olsa da genelleme yapmak çok da yanlış olmaz. Son önerim ise, yukarıdaki kurallarla birlikte borsada uzun vade düşünürseniz, paranızı kaybetme riskiniz bankadaki mevduatınız kaybetme yani bankanın batmasıyla aynı derecede risklidir.
Yukarıdaki kuralla alakalı bir tavsiyem daha olacak. Sizin risk iştahınıza bağlı olsa da, yükselmiş hisse senetlerinden, daha da yükselir mi beklentisiyle uzak durmanızı tavsiye ederim. Tabii ki, hisse senetlerinde yukarı ve aşağı yönlü abartılmış hareketler her zaman olacaktır(piyasa bu hareketleri çok sever), bu hareketi yukarı yönlü gördüğünüzde, daha da saçmalaşır mı diye umutlanıp hisse almamanızı öneririm. Örneklemek gerekirse, bir haftada yüzde yüz prim yapmış bir kağıdı yüzde 20 daha yükselir mi acaba diye alırsanız, yükselmediğinde bu hissenin düşüşü de hızlı olacaktır. Yüzde 20 kazanayım derken, yüzde 40 kaybedebilirsiniz. Piyasa çoğu zaman haberleri; iyi olsun kötü olsun abartır. Bu haber kesinlik kazandığında ise genelde adil olan fiyata geri döner hisse.
Bütün bu kuralları bir cümlede özetlemek gerekirse; yakın bir gelecekte ihtiyacınız olmayan bir miktarla, kredisiz, borçsuz, sağlam şirketlerin(İMKB30-50-100), hisselerini makul fiyatlarda alırsanız borsada kaybetmezsiniz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder